Ιατρείο Αθήνας: 210 7222942
Ιατρείο Τρίπολης: 2710 223202
Χειρουργός Ουρολόγος Αθήνα Ιωάννης Σ. Μπουζαλάς, Kυτταρολογική εξέταση ούρων

• Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων χρησιμοποιείται κυρίως για την διάγνωση συμπτωματικών ασθενών, για την ανίχνευση της κακοήθειας σε υψηλού κινδύνου ασθενείς και για την παρακολούθηση ασθενών με ιστορικό νεοπλασίας του ουροποιητικού συστήματος. • Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την κυστεοσκόπηση και την βιοψία. • Πρέπει να τονιστεί ότι η αρνητική κυτταρολογική δεν αποκλείει την παρουσία καρκίνου.

Kυτταρολογική εξέταση ούρων


Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων είναι μια σχετικά απλή, ασφαλής και όχι ακριβή διαδικασία, η οποία μπορεί να ανιχνεύσει την ουροθηλιακή κακοήθεια.

Η κυτταρολογική ούρων είναι η πιο συχνή εξέταση που χρησιµοποιείται για τη διάγνωση των ουροθηλιακών νεοπλασµάτων, αφορά τη µικροσκοπική εκτίµηση είτε των επιχρισµάτων ούρων ελεύθερης ούρησης είτε των εκπλύσεων της ουροδόχου κύστης και βασίζεται στην εκτίµηση των µορφολογικών χαρακτήρων των αποφολιδούµενων εκ του ουροθηλίου κυττάρων.

Στηρίζεται στο γεγονός ότι τα καρκινικά κύτταρα εμφανίζουν μειωμένη συνοχή και κατά συνέπεια αποφολιδώνονται εύκολα, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζονται στα ούρα ή στο έκπλυμα της κύστης από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Έχει πολύ υψηλή ειδικότητα (περίπου 93%), αλλά η ευαισθησία της είναι χαμηλή και σχετίζεται με τη διαφοροποίηση του όγκου (27% για όγκους καλής διαφοροποίησης και 77% για όγκους κακής διαφοροποίησης). 


Η θετική κυτταρολογική ούρων αντανακλά την παρουσία κακοήθους αλλοίωσης στο ουροποιητικό σύστηµα, ενώ η αρνητική κυτταρολογική δεν αποκλείει την παρουσία νεοπλάσµατος, λόγω υποεκτίµησης του αποτελέσµατος, που µπορεί να βασίζεται σε όρους όπως ατυπία, ατυπία - ύποπτη για κακοήθεια, µη διαγνωστική ατυπία κ.λπ.


  • Επί θετικής κυτταρολογικής και επί απουσίας όγκου στην κύστη πρέπει να γίνει ενδελεχής έλεγχος όλου του ουροποιητικού συστήματος (αξονική τομογραφία, κυστεοσκόπηση, κ.ά.).


        Ενδείξεις για κυτταρολογική εξέταση των ούρων

Όταν υπάρχει υποψία για καρκίνο ουροδόχου κύστης, νεφρικής πυέλου, ουρητήρων, ουρήθρας.

Στην παρακολούθηση ασθενών που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο ουροδόχου κύστης από μεταβατικό επιθήλιο, ώστε να ανιχνευθεί έγκαιρα τυχόν υποτροπή.


Η κυτταρολογική εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διάγνωση και παρακολούθηση των όγκων υψηλού grade, του καρκινώματος in situ και των όγκων της αποχετευτικής μοίρας. 


  • Πρέπει να τονιστεί ότι η αρνητική κυτταρολογική δεν αποκλείει την παρουσία καρκίνου


Πρόσφατα ενεργοποιήθηκε το Σύστηµα των Παρισίων (Paris System 2016), για την απόδοση της ορολογίας της κυτταρολογικής ούρων, ώστε να υπάρχει κοινή ονοµατολογία για την επικοινωνία µεταξύ των γιατρών.


Ορολογία Συστήµατος των Παρισίων (Paris System)

Μη ικανοποιητικό / Μη διαγνωστικό

Αρνητικό για υψηλού βαθµού ουροθηλιακό καρκίνωµα

Ατυπία ουροθηλιακών κυττάρων

Χαµηλού βαθµού ουροθηλιακό καρκίνωµα

Υψηλού βαθµού ουροθηλιακό καρκίνωµα



Νέα δεδομένα στην κυτταρολογική προσέγγιση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως 


Τελευταία, έχει καταδειχθεί ότι ένα νέο test ούρων, που βασίζεται σε κυτταροχηµική χρώση, παρέχει υψηλή απόδοση στην ανίχνευση νεοπλασµάτων της ουροδόχου κύστης, µε χαµηλό κόστος, συνδυάζοντας χρώµα και µορφολογία.

Το Cell Detect, σύµφωνα µε µελέτες, αυξάνει την ευαισθησία στην ανίχνευση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης συγκριτικά µε την κυτταρολογική ούρων και άλλες επιπρόσθετες τεχνικές, συµπεριλαµβανοµένων και των βιολογικών δεικτών. 

Πρόκειται για µη επεµβατική ιστοχηµική χρώση, που πραγµατοποιείται σε κυτταρολογικά δείγµατα ούρων και συνδυάζει τη χρωστική διαφορά έκφρασης µεταξύ φυσιολογικών και κακοήθων κυττάρων παράλληλα µε τη µορφολογία για τη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως.



Το Cell Detect είναι ένα διαγνωστικό test, που βασίζεται στη µορφολογία και τη χρωστική έκφραση των κυττάρων, µε ευαισθησία 100% και ειδικότητα 85%, ενώ από µελέτες φαίνεται ότι µειώνει περίπου στο 80% τις περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται ως αδιευκρίνιστης σηµασίας


Κατηγορία
Κίνδυνος για υψηλού βαθμού κακοήθειας νεόπλασμα
Αντιμετώπιση
Μη ικανοποιητικό/μη διαγνωστικό
<5%-10%
Επανάληψη της κυτταρολογικής, κυστεοσκόπηση σε 3 μήνες, επί αυξημένης κλινικής υποψίας
Αρνητικό για υψηλού κακοήθειας καρκίνωμα
0%-10%
Κλινική παρακολούθηση
Χαμηλού βαθμού ουροθηλιακό νεόπλασμα
10%
Κυστεοσκόπηση και βιοψία , για την περαιτέρω εκτίμηση του βαθμού και του σταδίου
Άτυπα ουροθηλιακά κύτταρα
5%-35%
Κλινική παρακολούθηση, χρήση συμπληρωματικών εξετάσεων
Ύποπτο για υψηλού βαθμού ουροθηλιακό καρκίνωμα
50%-90%
Πιο επιθετική παρακολούθηση- κυστεοσκόπηση και βιοψία
Υψηλού βαθμού ουροθηλιακό καρκίνωμα
>90%
Πιο επιθετική παρακολούθηση-κυστεοσκόπηση , βιοψία και σταδιοποίηση
Άλλη κακοήθεια
>90%
Πιο επιθετική παρακολούθηση –κυστεοσκόπηση, βιοψία και σταδιοποίηση