Ιατρείο Αθήνας: 210 7222942
Ιατρείο Τρίπολης: 2710 223202
Χειρουργός Ουρολόγος Αθήνα Ιωάννης Σ. Μπουζαλάς, Γυναικεία ακράτεια ούρων

Ακράτεια ούρων είναι η απώλεια ούρων χωρίς τη θέληση του ασθενούς.Ακράτεια ούρων από προσπάθεια. Ακράτεια ούρων επιτακτικού τύπου. Ουροδυναμική μελέτη. Ταινία ελεύθερης τάσης.

Γυναικεία ακράτεια ούρων

<br>
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες 3 στις 10 γυναίκες στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν κάποια μορφή ακράτειας ούρων. Μάλιστα, η ακράτεια ούρων εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, και όχι μόνο στις μεγάλες, προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στην καθημερινή κοινωνική και επαγγελματική ζωή της γυναίκας. Η αναφορά στο πρόβλημα δημιουργεί συνήθως αμηχανία σε πολλές γυναίκες, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν να το συζητήσουν ακόμα και με τον γιατρό τους.
Έτσι, βάζουν εμπόδια στη ζωή τους, περιορίζοντας ή και αποφεύγοντας συχνά δραστηριότητες που βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής (όπως η διασκέδαση, η άσκηση, τα ταξίδια, η σεξουαλική δραστηριότητα κ.ά.) και οδηγούνται σε απομόνωση και πιθανόν σε καταθλιπτικά φαινόμενα.


Με ποια μορφή εμφανίζεται η ακράτεια ούρων ;

<br>
Υπάρχουν τέσσερις γνωστές μορφές ακράτειας ούρων που συνήθως παρουσιάζονται στις γυναίκες:


- Ακράτεια ούρων από προσπάθεια που απλώς εμφανίζεται όταν αυξάνεται η πίεση στην κοιλιά μας, όπως με τον βήχα, το γέλιο, το φτέρνισμα, το σήκωμα βάρους, τη σωματική άσκηση. Είναι η συχνότερη μορφή που απαντά κυρίως σε νεότερες γυναίκες.
- Ακράτεια ούρων επιτακτικού τύπου, που είναι η αιφνίδια και έντονη ανάγκη για ούρηση η οποία ακολουθείται από απώλεια ούρων.
- Μικτού τύπου, όπου συνυπάρχουν και οι δύο προηγούμενες μορφές ακράτειας.
- Ακράτεια ούρων από υπερπλήρωση.

Ποια είναι τα αίτια της ακράτειας ;
Συχνές αιτίες της ακράτειας είναι οι αλλαγές στην ανατομία του ουροποιητικού, στους μύες του πυελικού εδάφους ή τα νεύρα που ελέγχουν τους μύες αυτούς. Στις αλλαγές αυτές μπορούν να συμβάλλουν η κύηση και ο τοκετός, ορμονικές αλλαγές που επέρχονται κατά την εμμηνόπαυση, αλλά και η παχυσαρκία ή επίσης νευρολογικές παθήσεις ή τραύματα, όπως π.χ. σκλήρυνση κατά πλάκας, κάκωση νωτιαίου μυελού κλπ.

<br>
Ηλικία

Παχυσαρκία
Πολυτοκία
Εμμηνόπαυση (έλλειψη οιστρογόνων)
Χειρουργικές επεμβάσεις στην ελάσσονα πύελο
Πρόπτωση των οργάνων της πυέλου (κυστεοκήλη, ορθοκήλη)
Ακτινοθεραπεία
Νευρολογικές παθήσεις (σκλήρυνση κατά πλάκας, νόσος του Πάρκινσον)
Κάπνισμα, δυσκοιλιότητα
Φάρμακα (ηρεμιστικά, υπνωτικά, νευρολογικά, αντιυπερτασικά)

Πως γίνεται η διάγνωση ;
 Η διάγνωση του προβλήματος θα ξεκινήσει από τη λήψη ενός πλήρους ιστορικού και μιας σωστής κλινικής εξέτασης. Στη συνέχεια θα χρειαστεί να γίνουν κάποιες εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις, ουροδυναμικός έλεγχος και ειδικές εξετάσεις για την ακράτεια ούρων. Τέλος η συμπλήρωση ενός ημερολογίου ούρησης από την ασθενή, συχνά προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες που βοηθούν στη διαγνωστική προσέγγιση του προβλήματος.
<br><br>
   Ουροδυναμική μελέτη

Είναι το σύνολο των κλινικών δοκιμασιών που περιλαμβάνουν την ελεύθερη ροή ούρων, την κυστεομανομετρία, τη μελέτη πίεσης-ροής, την προφιλομετρία της ουρήθρας και το ηλεκτρομυογράφημα, που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της λειτουργίας και παθοφυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος. 
Σκοπός της εξέτασης είναι η αναπαραγωγή των συμπτωμάτων, ώστε με τις κατάλληλες μετρήσεις να γίνει κατανοητή η παθοφυσιολογία της συμπτωματολογίας. 

Ειδικές εξετάσεις για τη γυναικεία ακράτεια ούρων
Για την εκτίμηση της ακράτειας των ούρων στη γυναίκα έχουν χρησιμοποιηθεί ορισμένες εξετάσεις. Αυτές είναι:
η δοκιμασία του βήχα (Stress test),  
η δοκιμασία του βαμβακοφόρου στυλεού (Q-tip test
η δοκιμασία της πάνας (Pad test)

Αναφορικά με τη δοκιμασία του βήχα (Stress test), η ασθενής τοποθετείται σε θέση λιθοτομής ή/και σε όρθια θέση και ζητείται από αυτήν να βήξει δυνατά και να εκτελέσει δοκιμασία Valsalva. Η παρατήρηση διαφυγής ούρων κατά τις δοκιμασίες αυτές αποτελεί σημείο ακράτειας κατά την προσπάθεια. Το θετικό αποτέλεσμα των δοκιμασιών αυτών (διαφυγή ούρων) αυξάνει κατά 3 φορές τις πιθανότητες ανεύρεσης ουροδυναμικά τεκμηριωμένης ακράτειας κατά την προσπάθεια, ενώ το αρνητικό αποτέλεσμα τις μειώνει. Η αξιοπιστία της δοκιμασίας είναι μεγαλύτερη με την κύστη γεμάτη και κατά τη διάρκεια του βήχα, σε σχέση με την εκτέλεση Valsalva, όπως είναι αναμενόμενο, καθώς ο βήχας αυξάνει απότομα και πολύ περισσότερο την ενδοκοιλιακή πίεση σε σχέση με τη δοκιμασία Valsalva. Η δοκιμασία του βήχα υπερέχει από αυτήν της δοκιμασίας της πάνας ως προς την ανάδειξη της ακράτειας κατά την προσπάθεια.

Δοκιμασία του βήχα (Stress test)
Παρατήρηση διαφυγής ούρων κατά τη δοκιμασία valsalva ή κατά το βήχα
Σε θέση λιθοτομής ή σε όρθια θέση
Θετικό Stress test αυξάνει τις πιθανότητες ουροδυναμικά τεκμηριωμένης ακράτειας κατά τη προσπάθεια ενώ αρνητικό αποτέλεσμα τις μειώνει
Η αξιοπιστία είναι μεγαλύτερη με τη κύστη γεμάτη 

Δοκιμασία του βαμβακοφόρου στυλεού (Q-tip test)
Τοποθέτηση βαμβακοφόρου στυλεού στην ουρήθρα σε βάθος μέχρι τον κυστικό αυχένα και δοκιμασία valsalva 
Εάν το ελεύθερο άκρο μετακινηθεί πέραν του οριζοντίου επιπέδου (ή >30°) υποδεικνύεται υπερκινητικότητα της ουρήθρας 
Η αξιοπιστία του στη διάγνωση ακράτειας κατά τη προσπάθεια δεν είναι αποδεδειγμένη


Δοκιμασία της πάνας (Pad test)
Ζύγισμα πάνας που φοριέται για ορισμένο χρονικό διάστημα στο οποίο η γυναίκα υποβάλλεται σε συγκεκριμένες δοκιμασίες «πρόκλησης» ακράτειας 
Διακρίνει την ύπαρξη ή όχι ακράτειας και όχι το τύπο αυτής 
Θετικό Pad test αυξάνει τις πιθανότητες ακράτειας ενώ αρνητικό αποτέλεσμα τις μειώνει 

Ποια είναι η θεραπεία της ακράτειας ; 
Ανάλογα με το είδος της ακράτειας επιλέγεται και η κατάλληλη θεραπεία που μπορεί να είναι είτε συντηρητική είτε χειρουργική.

<br>
Ακράτεια από προσπάθεια
- Γυμναστική των μυών του πυελικού εδάφους (ασκήσεις Kegel) και επανεκπαίδευση της κύστης
- Φαρμακευτική θεραπεία
- Χειρουργική θεραπεία: τοποθέτηση κολπικής ταινίας ελεύθερης τάσης

Ακράτεια από έπειξη
- Θεραπείες συμπεριφοράς
- Φαρμακευτική θεραπεία
- Χειρουργική επέμβαση


Ακράτεια από υπερπλήρωση
- Τακτική κένωση της κύστης
- Φαρμακευτική θεραπεία
- Χειρουργική θεραπεία (ουρηθρόλυση)

Χειρουργική Θεραπεία Ακράτειας από Προσπάθεια
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρίας (E.A.U., European Association of Urology) η τοποθέτηση ταινίας μέσης ουρήθρας σε γυναίκες με μη επιπλεγμένη ακράτεια ούρων από προσπάθεια αποτελεί την προτιμώμενη χειρουργική επέμβαση.

  • Τοποθέτηση ταινίας μέσης ουρήθρας σε γυναίκες με μη επιπλεγμένη ακράτεια των ούρων από προσπάθεια (mid-urethral synthetic sling insertion)

Είναι η χειρουργική επέμβαση κατά την οποία τοποθετείται συνθετική ταινία στηρικτική της ουρήθρας της ασθενούς για να παρεμποδιστεί η απώλεια ούρων κατά την προσπάθεια. 
Ενδείκνυται για τις γυναίκες με ακράτεια ούρων κατά την προσπάθεια μη επιπλεγμένη, δηλαδή σε αυτές που δεν έχουν κάποια νευρολογική νόσο και σε αυτές που δεν παρουσιάζουν πρόπτωση της κύστης.
Σε ακράτεια από προσπάθεια η τοποθέτηση ταινίας ακράτειας λύνει το πρόβλημα με  ποσοστό επιτυχίας μεγαλύτερο από 95%. Η ταινία ανασηκώνει την ουρήθρα, της προσφέρει ένα σταθερό σημείο στήριξης, ενώ παράλληλα την βοηθά να κλείνει καλύτερα. 
Η επέμβαση είναι απλή και μπορεί να γίνει με γενική ή περιοχική αναισθησία
Η διαδικασία είναι σύντομη (περίπου 15-20 λεπτά) με νοσηλεία μιας ημέρας. 
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι το θετικό αποτέλεσμα είναι άμεσο.


Video: Τοποθέτηση ταινίας μέσης ουρήθρας σε γυναίκα 
με μη επιπλεγμένη ακράτεια ούρων από προσπάθεια 
(mid-urethral synthetic sling insertion)