Ιατρείο Αθήνας: 210 7222942
Ιατρείο Τρίπολης: 2710 223202
Χειρουργός Ουρολόγος Αθήνα Ιωάννης Σ. Μπουζαλάς, Πρόπτωση πυελικού εδάφους

Η στήριξη των πυελικών οργάνων εξασφαλίζεται από το πυελικό έδαφος και πιο συγκεκριμένα από τους μύες του πυελικού εδάφους. Η πρόπτωση ορίζεται ως η μετατόπιση των πυελικών οργάνων (τράχηλος μήτρας, πρόσθιο ή οπίσθιο κολπικό τοίχωμα κ.α.) πλησίον ή πέρα από το επίπεδο του παρθενικού υμένα. 

Πρόπτωση πυελικού εδάφους


Το πυελικό έδαφος είναι μια σύνθετη μυοσκελετική δομή, που αποτελείται από συνδέσμους, περιτονίες και μια ομάδα σημαντικών γραμμωτών μυών. Αυτοί οι μύες ονομάζονται μύες του πυελικού εδάφους και βρίσκονται μεταξύ της ηβικής σύμφυσης και του κόκκυγα. 
Υποστηρίζουν παθητικά και ενεργητικά ζωτικά όργανα, όπως την κύστη, την ουρήθρα, τα γεννητικά όργανα και το έντερο, φροντίζουν για την εγκράτεια των ούρων και του εντέρου, συμβάλλουν στη σεξουαλική υγεία, καθώς και στη σταθερότητα της οσφύος. 

  • Η πρόπτωση ορίζεται ως η μετατόπιση των πυελικών οργάνων (τράχηλος μήτρας, πρόσθιο ή οπίσθιο κολπικό τοίχωμα κ.α.) πλησίον ή πέρα από το επίπεδο του παρθενικού υμένα. 

Αποτελεί ένα μείζων ιατροκοινωνικό πρόβλημα με 1 στις 10 γυναίκες να πάσχουν, ενώ αναμένεται αύξηση της επίπτωσης περίπου 45%  στα επόμενα 30 έτη.

Η παθοφυσιολογία των προπτώσεων περιλαμβάνει:
  • κακώσεις
  • μεταβολικές διαταραχές 
  • παθολογική ενδοκοιλιακή πίεση

Η παλαιότερη ορολογία της κυστεοκήλης και ορθοκήλης έχουν αντικατασταθεί από την πρόπτωση του πρόσθιου και του οπίσθιου κολπικού διαμερίσματος αντίστοιχα. 
Η πρόπτωση της μήτρας, του κολπικού κολοβώματος και η εντεροκήλη ορίζονται ως πρόπτωση του κεντρικού ή κορυφαίου κολπικού διαμερίσματος. 

Η βαρύτητα της πρόπτωσης εκτιμάται με μια πενταβάθμια κλίμακα σύμφωνα με την POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification-1996) ταξινόμηση.

Ο βαθμός μηδέν χρησιμοποιείται, όταν δεν υπάρχει πρόπτωση.
Πρώτου βαθμού χαρακτηρίζεται η πρόπτωση, όταν το περιφερικότερο προσπίπτον σημείο βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη από 1εκ. πάνω από το επίπεδο του παρθενικού υμένα.
Δευτέρου βαθμού πρόπτωση υπάρχει, όταν το περιφερικότερο προσπίπτον σημείο βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη από 1cm από το επίπεδο του υμένα, ενώ
Τρίτου βαθμού πρόπτωση ονομάζεται η κατάσταση που το περιφερικότερο προσπίπτον σημείο βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη από 1cm κάτω από το επίπεδο του υμένα.
Όταν υπάρχει πλήρης εκστροφή του κόλπου έχουμε να κάνουμε με πρόπτωση τετάρτου βαθμού



Κυστεοκήλη (πρόπτωση πρόσθιου κολπικού διαμερίσματος)

Η πρόπτωση της ουροδόχου κύστης χαμηλότερα από τη φυσιολογική της θέση μέσα στον κόλπο(πρόσθιο τοίχωμα) ονομάζεται κυστεοκήλη. Δημιουργείται λόγω της χαλάρωσης των μυών και των συνδέσμων που στηρίζουν και συγκρατούν την ουροδόχο κύστη στη φυσιολογική της θέση.
Η διάγνωση γίνεται με τη γυναικολογική εξέταση, κατά την οποία εξακριβώνεται το είδος και ο βαθμός της πρόπτωσης. 
Ανάλογα με το ιστορικό της ασθενούς ενδέχεται να πραγματοποιηθούν εξετάσεις, όπως ο ουροδυναμικός έλεγχος και υπερηχογραφικός έλεγχος των γυναικολογικών οργάνων και του ουροποιητικού συστήματος. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν επιπλέον ακτινολογικές εξετάσεις, όπως κυστεογραφία ή μαγνητική τομογραφία.

Συμπτώματα
αίσθηση βάρους ή πίεση στον κόλπο 
πυελικό άλγος
αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης
ακράτεια ούρων, ιδιαίτερα με το βήχα, το φτάρνισμα ή την άσκηση
πόνος ή/και απώλεια ούρων κατά τη σεξουαλική επαφή

Προδιαθεσικοί παράγοντες
παχυσαρκία
βαριά σωματική εργασία
χρόνιος βήχας 
χρόνια δυσκοιλιότητα
γενετικοί παράγοντες
υστερεκτομή
φυσιολογικός τοκετός
ηλικία

Πρόληψη
Ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους (ασκήσεις Kegel)
Θεραπεία δυσκοιλιότητας
Αποφυγή σημαντικής άρσης βάρους
Θεραπεία βήχα
Διακοπή καπνίσματος
Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους

Θεραπεία
Στις συμπτωματικές κυστεοκήλες (μετρίου ή μεγάλου βαθμού) η θεραπεία είναι μόνο χειρουργική

Στόχοι της χειρουργικής θεραπείας:
αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομικής του κόλπου
ανακούφιση από τα συμπτώματα
ομαλή λειτουργία του κατώτερου ουροποιητικού και του κατώτερου πεπτικού 
διατήρηση ομαλής σεξουαλικής ζωής 

Ανάλογα με τον τύπο και τον βαθμό της, η κυστεοκήλη μπορεί να αποκατασταθεί είτε με διακολπική επέμβαση (πρόσθια κολπορραφία), είτε λαπαροσκοπικά, είτε με τη χρήση πλέγματος.
Η χειρουργική επέμβαση εξατομικεύεται για κάθε ασθενή ανάλογα με την ηλικία, τον τύπο και το βαθμό της πρόπτωσης, την επιθυμία σεξουαλικών επαφών και τη φυσική κατάσταση της ασθενούς. 
Πολλές φορές, προηγείται του χειρουργείου, ως προσωρινή δοκιμαστική λύση, η τοποθέτηση ενός δαχτυλιδιού που ονομάζεται πεσσός μέσα στον κόλπο. Σκοπός του δαχτυλιδιού είναι να κρατάει την κύστη στη θέση της αρχικά για περίπου 6 εβδομάδες, ώστε τόσο η γυναίκα/ασθενής, όσο και ο γιατρός της, να πάρουν πληροφορίες για το πώς θα είναι η ούρηση της ασθενούς μετά το χειρουργείο. Ο κύριος λόγος είναι ότι, αρκετές φορές, η κυστεοκήλη συγκαλύπτει μία ακράτεια ούρων, η οποία εκδηλώνεται μετά το χειρουργείο. 

Χειρουργικής θεραπεία πρόπτωσης προσθίου κολπικού τοιχώματος (anterior prolapse) με τη χρήση πλέγματος

Με τη συγκεκριμένη τεχνική επιτυγχάνεται ανάρτηση του πυελικού εδάφους και αποκατάσταση της ανατομίας της περιοχής, ενισχύοντας τα χαλαρωμένα τοιχώματα της πυέλου με την τοποθέτηση του πλέγματος.

  • Η αποκατάσταση με πλέγμα παρέχει τα υψηλότερα ποσοστά ανατομικής ίασης.

Υψηλό ποσοστό μόνιμης ίασης - διόρθωσης (88-95%)  
Χαμηλό ποσοστό επανεπέμβασης για υποτροπή (1 – 2%)  
Θεραπεία συνυπάρχουσας υπερδραστήριας κύστης 


3D Video χειρουργικής αποκατάστασης πρόπτωσης
προσθίου κολπικού τοιχώματος με τη χρήση πλέγματος

Ορθοκήλη (πρόπτωση οπίσθιου κολπικού διαμερίσματος)

Η ορθοκήλη είναι μία πρόπτωση του πρόσθιου τοιχώματος του ορθού προς τον κόλπο. 
Οφείλεται συνήθως σε χαλάρωση του πυελικού εδάφους και εμφανίζεται συχνότερα σε μεγάλη ηλικία και εφόσον έχουν προηγηθεί τοκετοί. 
Μπορεί να παρουσιαστεί μόνη της, χωρίς συνοδές παθήσεις ή να συνυπάρχει με άλλες προπτώσεις.

Η θεραπεία της μεγάλου βαθμού ορθοκήλης είναι μόνο χειρουργική.


3D Video χειρουργικής αποκατάστασης πρόπτωσης
οπίσθιου κολπικού τοιχώματος με τη χρήση πλέγματος

Πρόπτωση μήτρας 

Πρόπτωση μήτρας είναι η πτώση της μήτρας από τη φυσιολογική της θέση, μέσα στον κόλπο.
Η μήτρα μπορεί να γλιστρήσει αρκετά και να πέσει μερικώς μέσα στον κόλπο δημιουργώντας έναν αισθητό όγκο ή μάζα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται μερική πρόπτωση. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις – γνωστές και σαν πλήρη πρόπτωση – η μήτρα γλιστρά σε τέτοιο έντονο βαθμό, ώστε ένα μέρος ή και ολόκληρη η μήτρα να βρίσκεται και να πέφτει έξω από τον κόλπο.
Η πρόπτωση μήτρας εμφανίζεται λίγο πριν και λίγο μετά την εμμηνόπαυση και μπορεί να επηρεάσει συνολικά την ποιότητα ζωής και την ψυχολογία του ασθενούς.
Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή της είναι οι φυσιολογικοί τοκετοί, η ηλικία (εμμηνόπαυση), η άρση βαρέων αντικειμένων, η δυσκοιλιότητα και ο χρόνιος βήχας.