Ιατρείο Αθήνας: 210 7222942
Ιατρείο Τρίπολης: 2710 223202
Χειρουργός Ουρολόγος Αθήνα Ιωάννης Σ. Μπουζαλάς, Σπερμοδιάγραμμα

Το σπερμοδιάγραμμα ή ανάλυση σπέρματος είναι η σημαντικότερη ίσως εξέταση για την εκτίμηση της γονιμότητας του άντρα, κατά την οποία ελέγχονται τα ποσοτικά (αριθμός σπερματοζωαρίων, όγκος σπέρματος) και ποιοτικά (μορφολογία, κινητικότητα σπερματοζωαρίων) χαρακτηριστικά του σπέρματος.

Σπερμοδιάγραμμα

<br>

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί τη βασική εργαστηριακή εξέταση για τον έλεγχο της γονιμότητας του άνδρα, κατά την οποία ελέγχονται τα ποσοτικά (αριθμός σπερματοζωαρίων, όγκος σπέρματος) και ποιοτικά (μορφολογία, κινητικότητα σπερματοζωαρίων) χαρακτηριστικά του σπέρματος.

Η συλλογή του σπέρματος γίνεται σε αποστειρωμένο δοχείο με προκλητό τρόπο (αυνανισμό), αφού έχει προηγηθεί σεξουαλική αποχή 3-5 ημερών. Το υλικό προσκομίζεται σε σύντομο χρονικό διάστημα στο εργαστήριο (αν είναι δυνατόν μέσα σε 30 λεπτά), όπου εξετάζεται, αφού υποστεί ειδική επεξεργασία και μας δίνει πληροφορίες για τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, την κινητικότητα, τη μορφολογία τους και άλλες παραμέτρους.
Η παραγωγή σπερματοζωαρίων επηρεάζεται από την γενική υγεία και ένα απλό κρυολόγημα ή ένας πυρετός μπορούν δυνητικά να επηρεάσουν τη σπερματογένεση για περίπου 3 μήνες.    
Επίσης η λήψη φαρμάκων μπορεί να την επηρεάσει πρόσκαιρα.
Άρα χρειάζονται ειδικές συνθήκες για να κάνουμε ανάλυση σπέρματος με αξιόπιστα αποτελέσματα.
  
Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι τουλάχιστον 2 αναλύσεις σπέρματος είναι απαραίτητες για να αποφανθούμε για ένα παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.

Συχνότεροι παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος:
•    κάπνισμα,
•    αλκοολισμός,
•    στεροειδή αναβολικά,
•    θερμοκρασία >36°C (π.χ. πυρετός, καθιστική εργασία, παχυσαρκία),
•    επαγγελματική έκθεση σε πετροχημικά (π.χ. χρώματα, βερνίκια, καύσιμα),
•    μόλυνση των γεννητικών οργάνων από μικρόβια/ιούς,
•    τραυματισμός όρχεων,
•    παραπληγία,
•    διαβήτης,
•    ορμονικές διαταραχές,
•    ακτινοθεραπεία,
•    χημειοθεραπεία.

Κριτήρια Φυσιολογικού Σπέρματος
σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

Παράμετροι Σπέρματος

               


Κατώτατο όριο αναφοράς

           

Όγκος (ml)

1.5 ( 1.4-1.7 )

Συνολικός αριθμός σπερματοζωαρίων (106 )           

39 ( 33-46 )

      Συγκέντρωση σπερματοζωαρίων    (αριθμός 106/ml)

15 (12-16 )

Συνολική κινητικότητα %

           

40 ( 38-42 )

Ταχεία πρόσθια κίνηση %

32 ( 31-34 )

Ζωτικότητα %

58 (55-63 )

Μορφολογία %

4 ( 3-4 )

pH

≥7.2

Λευκοκύτταρα (αριθμός /ml)

<1.0

Δοκιμασία MAR %

<50

Immunobead test %

<50

Ψευδάργυρος (μmol/εκσπερμάτιση)

≥2.4

Φρουκτόζη (μmol/εκσπερμάτιση)

≥13

A-γλυκοσιδάση (mol/εκσπερμάτιση) 

≥20

   

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχουν σαφή όρια μεταξύ «φυσιολογικού» και «παθολογικού» σπερμοδιαγράμματος
Έτσι, ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας έχει οριοθετήσει κάποιες τιμές αναφοράς, οι οποίες όταν δεν πληρούνται σε ένα σπερμοδιάγραμμα, ο άντρας έχει μειωμένες πιθανότητες να πετύχει σύλληψη με τον φυσιολογικό τρόπο. 

Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ των παρακάτω: 
Ολιγοσπερμία: σπερματοζωάρια < 15 εκατομμύρια/mL 
Ασθενοσπερμία: < 32% των σπερματοζωαρίων με προοδευτική κινητικότητα
Τερατοσπερμία4% των σπερματοζωαρίων με κανονικές μορφές

Όταν στο σπερμοδιάγραμμα δεν ανευρίσκονται σπερματοζωάρια, τότε μιλάμε για αζωοσπερμία.